Met dank aan de volgende informatiebronnen:
Linda's Miniatures
Color genetics
Equine coat colors
Stal De Groenkamp
Handige link: DNA testing service
|
basis kleuren |
|
|
Elk
paard, ongeacht de kleur die hij laat zien, heeft een basiskleur. Deze
basiskleur is rood (vos) of zwart.
|
|
|
|
Zwart wordt aangeduid met "E". Zwart is dominant over vos en vos is recessief t.o.v. zwart. Zwart: aaEE / aaEe |
|
|
vos wordt aangeduid met "e". Zwart is
dominant over vos en vos is recessief t.o.v. zwart.
Vos: aaee / AAee / Aaee |
|
Agouti factor |
|
|
|
Bruin,
Een van de meest bekende
wijzigingsfactor, in de genetica verwoord als
"Agouti" (A). Het Agouti zorgt ervoor dat
het zwart alleen aan de uiteinden van het paard zichtbaar is zoals
manen, staart en benen. een vos kan wel drager zijn maar zal het
niet tonen.
Bruin: AAEE, AAEe, AaEE, AaEe |
|
|
|
|
"enkel" cream (cr) verdunningen |
|
|
|
|
|
|
Palomino's
zijn het resultaat van één "cream" gen op een voskleurig
paard.
(niet te verwarren met de benaming crèmedun!) Het cream
gen wordt aangeduid met Cr.
Het cream gen heeft een verdunnend effect op rood haar, hetgeen meestal lijkt op goudkleur. Palomino's kunnen echter sterk variëren van bijna wit tot heel donkerbruin, vaak met veel appels waardoor ze verward kunnen worden met silver-dapples (zilverappel). Het cream gen is dominant, dat betekent dat alle palomino's tenminste één ouder met een cream gen hebben. |
|
|
Een
Valk is het resultaat van één
"cream" gen op een bruin paard.
Het cream gen verdunt
alleen het rode haar en laat het zwarte haar ongemoeid.
De valk kleur kan variëren van heel licht boterkleur tot heel donker, soms gepaard gaand met appels en zelfs een aalstreep. de aalstreep bij een valk is meestal erg vaag en wordt "countershading" genoemd. door de aalstreep worden ze vaak verward met een wildkleur bruin paard. Een valk moet net als de palomino tenminste één ouder met een cream gen hebben. |
|
|
Een
Smoky Black is het resultaat van één
"cream" gen op een zwart paard.
Omdat één cream gen het zwarte haar ongemoeid laat (het verdund alleen rood haar) is een Smoky Black wel drager maar is dat aan het uiterlijk bijna niet te zien. Sommige Smoky Blacks zijn wat valer maar de meesten zien eruit als gewone zwarte paarden. Ook een Smoky Black moet net als de Palomino tenminste één ouder met een cream gen hebben. |
|
|
|
|
"Dubbel" cream (CR) verdunningen |
|
|
Een Palomino, Valk en Smoky Black hebben dus één cream gen. Paarden die dat cream gen dubbel hebben zijn zeer opvallend gekleurd, hebben blauwe ogen en een roze huid. Ze worden ten onrechte vaak "albino" genoemd. Deze dubbele verdunning (twee cream genen) verdunt zowel het rode als het zwarte haar. Een bruin paard met twee cream genen wordt "Perlino" genoemd. Een vos met twee cream genen wordt een "Cremello" en een zwart paard met twee cream genen wordt een "Smoky Cream". Alle nakomelingen van een "dubbel verdund" paard zijn drager van één cream gen en geven op een basiskleur altijd een Palomino, Valk of Smoky Black.
|
|
|
|
een "cremello" is het resultaat van twee cream genen op een voskleurig paard. Een Cremello gepaard aan een Vos geeft altijd 100% een Palomino! |
|
|
een "perlino" is het resultaat van twee cream genen op een bruin paard. een perlino heeft niet altijd donkerder manen en staart, vaak zien ze er hetzelfde uit als een cremello. alleen een test kan uitsluitsel geven. |
|
|
een "smoky cream" is het resultaat van twee cream genen op een zwart paard. |
|
wildkleur verdunningen |
|
|
"Dun" oftewel "Wildkleur" is een verdunnings gen dat zowel rode als zwarte haren verbleekt. Daarnaast hebben deze wildkleur paarden vaak primitieve aftekeningen zoals een aalstreep, zebrastrepen op de benen, een donkere snuit en strepen op de hals. Het Dun gen wordt aangegeven met Dn+. Omdat Dun een dominant gen is hebben alle Dun (wildkleur) paarden tenminste één Dun ouder.
|
|
|
|
Wildkleur vos (in Nederland vaak crèmedun of red-dun genoemd) heeft een rode tint die kan variëren van licht vos met iets donkere uiteinden tot bleekoranje met lichte of donkere uiteinden. |
|
|
Wildkleur bruin (Bruin-dun) heeft zwarte uiteinden en een geel- tot goudbruine kleur. De primitieve kenmerken zijn zwart, soms bruin of rood. deze kleur wordt vaak verward met valk. valken hebben echter geen aalstreep en zebrastrepen. |
|
|
wildkleur zwart wordt in het buitenland grullo genoemd (in Nederland vaak Bleu-dun, Silver-dun of muisvaal). de zwarte uiteinden en primitieve aftekeningen gaan gepaard met een donker hoofd en leisteengrijze lichaamskleur. |
|
|
|
|
het silver gen |
|
|
|
|
|
Het Zilverappel gen (Silver Dapple) is alleen zichtbaar op zwarte haren. Je kunt aan een Vos niet zien of hij het Zilverappel gen bij zich heeft maar deze kan het gen wel steeds doorgeven. Zilverappel varieert enorm van kleur, van chocoladebruin tot leisteen, vaak met appeling en manen en staart zijn zilvergrijs, strogeel of zelfs platina. Omdat Zilver een dominant gen is moeten Zilverappels tenminste één ouder hebben die Zilverappel is of een vos ouder die het Zilver gen draagt. Zilverappel wordt aangeduid met Zz.
|
|
|
|
red silver (verborgen). een vos kan het zilverappel gen wel bij zich dragen maar toont het niet, ze zien er uit als gewone vossen. |
|
|
bruin silver is het resultaat van een bruin paard met het silver gen. |
|
|
zwart silver is het resultaat van een zwart paard met het silver gen. |
|
de "Grijzen" |
|
|
|
|
|
De
"schimmel wijzigingsfactor" voegt grijze haren toe aan het
gehele lichaam van het paard naarmate het ouder wordt. Gewoonlijk
begint dit proces bij het hoofd van het paard. Schimmels worden altijd
geboren in een bepaalde kleur en vergrijzen geleidelijk aan tot ze
uiteindelijk helemaal wit worden. Sommige schimmels vertonen een tijd
lang prachtige appeling. Omdat schimmel
dominant is moeten alle schimmel gekleurde paarden tenminste één
schimmel ouder hebben. De schimmel factor wordt aangegeven met GG.
Het Roan is ook een schimmel factor waarbij de witte haren met de haren van de basiskleur vermengd zijn. De uiteinden van het paard (hoofd, manen, staart en benen) behouden hun basiskleur. Ook Roan is dominant en moeten alle roan gekleurde paarden tenminste één Roan ouder hebben. De Roan factor wordt aangegeven met RnRn. Roan komt voor op iedere kleur, achter de naam van de kleur komt dan "roan" te staan. Voor roan op bruin, zwart en vos worden ook wel de termen bruin-, zwart- en rood- schimmel gebruikt. Daarnaast noemt men deze paarden ook wel moorkopschimmels.
|
|
|
|
schimmels worden altijd in een basiskleur geboren, dat kan vos, zwart of bruin zijn maar ook palomino of valk bijvoorbeeld. Geleidelijk aan wordt het dier helemaal grijs. |
|
|
rode moorkop (vos-roan of red-roan) |
|
|
bruine moorkop (bruin-roan of bay-roan) |
|
|
zwarte moorkop (zwart-roan of black-roan) |
|
|
|
|
Champagne verdunning |
|
|
|
|
|
Een
verdunningsgen dat nog niet zo heel lang geleden is ontdekt, is het
Champagne gen. champagne kleuren worden heel vaak verward met
cream-verdunningen. het is aan de kleur van de vacht niet te zien of
het paard één dan wel twee champagne genen bij zich draagt.
champagne kleurige paarden hebben meestal lichter gekleurde (amber)
ogen en een roze, wat gespikkelde huid.
|
|
|
|
champagne gold is het resultaat van een vos met het champagne gen. |
|
|
champagne amber is het resultaat van een bruine met het champagne gen. |
|
|
champagne classic is het resultaat van een zwarte met het champagne gen. |
|
|
champagne ivory ontstaat wanneer een van de bovengenoemde champagne kleuren gecombineerd wordt met het cream gen. tegenwoordig wordt dit aangeduid met de naam van de kleur en de toevoeging: + Cream. |
|
de bonten (pinto's) |
|
|
|
|
|
De
bont factor kan zich vertonen op elke basiskleur. Er zijn vier bont
genen; tobiano, sabino, frame en splash white. de laatste drie
worden ook wel onder de noemer overo geplaatst. tovero paarden
dragen het tobiano gen en een van de overo genen. de hoeveelheid wit
die in de vachtkleur zichtbaar is kan variëren van een klein spotje
tot bijna geheel wit.
|
|
|
|
Tobiano. De witte vlekken kunnen we vinden op alle delen van het lichaam en zijn meestal groot. Het hoofd vertoont wat kentekens betreft veel overeenkomst met vol gekleurde paarden. Er komen platenbonte paarden voor met alleen een gekleurd hoofd. Wanneer de platenbontfactor aanwezig is, komt deze ook geheel tot uiting en is het paard steeds bont. De factor is dus dominant en een zuiver en onzuiver platenbonte zijn uiterlijk gelijk. |
|
|
sabino overo. Dit is een vorm die gekenmerkt wordt door vaak onscherpe en onregelmatig begrensde witte vlekjes en grotere vlekken. De uitersten in kleur bij sabino geven een enorm verschil. Aan de ene kant een bijna wit paard met schemerige kleurvlekken, aan de andere kant een geheel effen gekleurd paard met slechts een paar witte haren (stekelharig). |
|
|
frame overo. De witte gebieden en vlekken zijn meestal zeer grillig gevormd met vertakkingen en getande randen. De rugzijde en de benen zijn het meest kleurvast en bij de meeste overo's gekleurd. Hier onderscheidt de overo zich duidelijk van de platenbonte, waar juist de rug het eerst naar ontkleuring neigt en ook de benen meestal wit zijn. Frame's mogen nooit onderling met elkaar gekruist worden anders krijgt men een niet levensvatbaar veulen! |
|
|
splash overo. De witte vlekken zijn meestal groot en gaan uit van de buikzijde. Het hoofd is vaak geheel wit, vandaar ook de naam witkopbont. In verreweg de meeste gevallen gaat witkopbont samen met glasogen. Splash word nu beschouwd als een dominant gen maar dat het alleen zo extreem toont als het homozygoot is, een sneb kan al een heterozygote splash zijn bijvoorbeeld. |
|
Appaloosa aftekeningen |
|
|
|
|
|
Net
zoals bij de bonten kan het appaloosa patroon verschijnen op elke
basiskleur. Er zijn enorm veel verschillende appaloosa aftekeningen,
van leopard (panterbont) tot blanket (Schabrak), few spot en
gemarmerd. Er zijn zelfs aftekeningen bekend waaraan geen geschikte
naam gegeven kan worden. appaloosa wordt aangeduid met lp.
|
|
|
|
Spotted Blanket |
|
|
leopard (panterbont) |
|
|
spotted blanket |
|
|
snowcap blanket |
|
|
Few Spot |